Sağlıkta reklam yasağı tam olarak neyi kapsıyor?
Yönetmeliğin 5. maddesi sağlık hizmet sunumunda örtülü veya açık her türlü reklamı yasaklar ve tanıtımın uyması gereken 16 ilke sayar. Yasak; sponsorlu reklamları, influencer iş birliklerini, hasta teşekkürleri üzerinden yapılan paylaşımları, fiyat ve kampanya duyurularını ve hastayı belirli bir hekime yönlendiren içerikleri kapsar.
“Sağlık hizmet sunumunda örtülü veya açık reklam yapılması ve yaptırılması yasaktır.”
Yönetmelik reklamı geniş tanımlar: bir ürünü, hizmeti, kişiyi veya kurumu ön plana çıkaran ve tanıtım ve bilgilendirmenin sınırını aşan her türlü faaliyet reklam sayılır (Madde 4/1-d). Bu nedenle ücret ödenmemiş olsa bile bir paylaşımın dili belirleyicidir. Madde 5/1'deki 16 bentten pratikte en sık karşılaşılan 6 yasak şunlardır:
- Hasta veya yakınlarının teşekkür ve memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşım (5/1-e)
- Hastayı doğrudan veya dolaylı olarak bir hekime ya da kuruluşa yönlendiren içerik (5/1-f, 5/1-g)
- Ücret, indirim, kampanya veya promosyon bilgisi (5/1-m); özendirme, çekiliş ve hediye (5/1-l)
- Bilimsel ve klinik olarak kanıtlanmamış tedavi yöntemleri hakkında açıklama (5/1-ç)
- 1219 sayılı Kanun dışında, sertifikaya dayalı uzmanlık unvanı kullanmak (5/1-d)
- Kişilerin rızası olmadan telefon, SMS, e-posta veya sosyal medya mesajıyla tanıtım (5/1-k)
Sorumluluk yalnızca içeriği üretenle sınırlı değildir: Madde 5/2'ye göre ilkelere aykırı tanıtım yapanlar ile bu içeriği paylaşanlar aynı derecede sorumludur. Ayrıntılı madde analizi için 2025 sağlık tanıtım yönetmeliği rehberine bakın.
Yönetmelik hangi tanıtım faaliyetlerine izin veriyor?
Sağlık meslek mensupları uzmanlık dallarını, akademik unvanlarını, hasta kabul zamanı ve yerini ve sağlığı koruyucu bilgileri paylaşabilir. Sağlık tesisleri ise adres, iletişim, çalışma saatleri, uzmanlık dalları ve kadro unvanlarını yayınlayabilir. Kısacası bulunabilir olmak serbesttir; öne çıkarılmak için ödeme yapmak yasaktır (Madde 4/1-ğ).
“Sağlık tesisleri ve sağlık meslek mensupları, ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmamak şartıyla sosyal medya platformları veya internet arama motorlarında kayıt yaptırabilir.”
İzin verilen alanın sınırları 4 hükümde netleşir. Birincisi, Google Business Profile ve sağlık platformu profilleri yukarıdaki 5/1-i kapsamındadır; ancak arama motorlarında kullanılan anahtar kelimeler ve arama sonucu metinleri de yönetmelik ilkelerine uymak zorundadır. İkincisi, yeni açılan sağlık tesisleri açılış tarihini izleyen ilk 1 ay boyunca tüm platformlarda sponsorlu tanıtım yapabilir (5/1-j). Üçüncüsü, hekimler Bakanlıkça tescilli sertifikalarını, bilimsel yayınlarını, akademik ödüllerini ve dernek üyeliklerini kişisel bilgi olarak paylaşabilir (5/1-d).
Dördüncüsü ve en sık atlananı: internet sitelerinde son güncelleme tarihi ile site editörüne ulaşılabilecek iletişim bilgisi açıkça belirtilmelidir (5/1-ı). Bu iki bilgi hem yasal uyumun hem de sağlık içeriğinde güvenilirliğin temel göstergesidir; sitenizin her bilgilendirme sayfasında yer almalıdır.
Hasta kazanımında hangi 6 yasal kanal kullanılabilir?
Reklam yasağı sonrası hasta kazanımı 6 ücretsiz kanala dayanır: Google'da organik görünürlük, sağlık platformu profilleri, organik sosyal medya, WhatsApp Business randevu hattı, Google yorum yönetimi ve meslektaş sevk ağı. Her kanalın yönetmelikte bir sınırı vardır; aşağıdaki özet hangi maddeye dikkat etmeniz gerektiğini gösterir.
- Google'da organik görünürlük (SEO): "[branş] + [ilçe]" aramalarına yanıt veren hizmet ve bilgi sayfaları. Anahtar kelimeler de 5/1-i gereği yönetmeliğe uygun olmalıdır. Doktor SEO rehberi
- Sağlık platformlarında profil: ücretsiz, öne çıkarma paketi içermeyen profil kaydı (5/1-i). Ücretli "üst sıra" paketleri, sponsorlu öne çıkma yasağıyla çatışma riski taşır.
- Organik sosyal medya: sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgi içeren paylaşımlar. Görsellerde Madde 7'nin 14 koşulu ve paylaşımı etkileşime kapatma zorunluluğu geçerlidir.
- WhatsApp Business ile randevu: hastanın başlattığı yazışmalar. Rıza olmadan toplu mesaj gönderimi 5/1-k ile yasaktır; yazışmalardaki sağlık verileri 6698 sayılı KVKK kapsamındadır.
- Google yorum yönetimi: hastaların kendiliğinden yazdığı yorumlara bilgilendirici yanıt. Yorumları reklam görseline dönüştürmek (5/1-e, 7/1-ğ) ve yorum karşılığı hediye vermek (5/1-l) yasaktır.
- Doktor ve kurum tavsiyeleri (sevk ağı): meslektaşlar ve kurumlarla mesleki ilişki. Yayın ve iletişim kanalları üzerinden belirli bir hekime yönlendirme yapılamaz (5/1-g).
Önce-sonra görselleri ve hasta fotoğrafları nasıl paylaşılır?
Önce-sonra görselleri yasak değildir, ancak Madde 7 bunları 14 ayrı koşula bağlar. En kritik dördü: hastanın Ek-1 formuyla yazılı veya elektronik açık rızası, aynı ortam ve teknikte çekim, işlem ve çekim tarihlerinin görselde belirtilmesi ve paylaşımın yorum, beğeni ve yeniden paylaşıma kapatılmasıdır.
Görseller sonradan teknolojik olarak değiştirilemez veya düzeltilemez ve yanıltıcı makyaj kullanılamaz (7/1-e). Ameliyat veya girişim sırasındaki hasta görüntüsü paylaşılamaz (7/1-h); görselin gerçek hastaya mı ait olduğu yoksa alıntı mı olduğu belirtilmelidir (7/1-g). Hasta paylaşımdan önce görseli görme hakkına sahiptir ve iznini dilediği an geri çekebilir; izin karşılığında ödeme, indirim veya hediye verilemez (7/1-c, 7/1-d). Paylaşımlar sponsorlu olarak yayınlatılamaz (7/1-j). Yurt içi görsellerde aşağıdaki uyarı metninin kolay okunur biçimde yer alması zorunludur:
“Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.”
Estetik ve diş klinikleri için uygulama örnekleri estetik klinik rehberinde yer alır.
Sağlık turizminde yurt dışına reklam verilebilir mi?
Evet. Uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi olan tesisler ve aracı kuruluşlar, yurt dışına özel ayrı bir site veya sosyal medya hesabı üzerinden, Türkçe hariç resmî dillerde sponsorlu tanıtım yapabilir. Bu kanalda indirim, kampanya ve fiyat duyurusu da serbesttir; ancak Türkiye'de yaşayan kişileri hedeflemek yasaktır (Madde 8).
Madde 8'in koşulları reklam panelinde teknik olarak da uygulanmalıdır: hedef kitle olarak yurt içi seçilemez ve platformların otomatik hedef kitle tanımlamaları kapatılmalıdır (8/1-c). Yetki belgesinin site veya hesapta yayınlanması (8/1-b) ve HealthTürkiye logosunun tüm mecralarda kullanılması (8/1-e) zorunludur. Yurt dışı sitede, açık rıza belgelenmek şartıyla hasta hikâyeleri ve yorumlarına yer verilebilir (8/1-ç); Türkiye'de uygulanması yasak veya izinsiz tedavi yöntemleri ise bu kanalda da tanıtılamaz (8/2).
Yetki belgesi süreci, 26 Nisan 2025 tarihli ve 32882 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir; bu yönetmelik 2017 tarihli önceki düzenlemeyi yürürlükten kaldırmıştır. Çok dilli site yapısı ve yetki belgesi adımları için sağlık turizmi pazarlama rehberine bakın.
Dayanak: Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik (2025) (RG Sayı 32882, 26.04.2025) · Son kontrol:Yönetmeliğe aykırı tanıtımın yaptırımı nedir?
Aykırı tanıtımlar illerde valilik onayıyla kurulan 7 üyeli İl Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenir ve dosya en geç 45 gün içinde karara bağlanır. Yaptırımlar idari para cezasından erişim engeline ve suç duyurusuna kadar uzanır; bazı meslek grupları için dosya Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'na da bildirilir.
Denetim pasif değildir: Genel Müdürlük ve il müdürlükleri basın, sosyal medya ve internet sitelerini düzenli olarak tarar (Madde 11/1); ihbar ve şikâyetler de inceleme başlatır. Komisyon en az 5 üyenin katılımıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir (Madde 10/1). Sağlık tesislerine 3359 sayılı Kanun'un ek 11. maddesine göre Ek-2 formundaki idari yaptırımlar uygulanır; insan sağlığını tehlikeye düşüren internet içerikleri için 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engeli istenir (Madde 12).
Reklam Kurulu'nun denetim ölçeği de yüksektir. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre Kurul 2025'in ilk 6 ayında sağlık dahil tüm sektörlerden 12.499 dosya inceledi, gündemine aldığı 838 dosyanın 753'ünü (%89,9) mevzuata aykırı buldu ve toplam 141.123.032 TL idari para cezası uyguladı. 456 dosyada yalnızca durdurma, 238 dosyada idari para cezası verildi; bu, cezalı dosya başına ortalama yaklaşık 593 bin TL'ye karşılık gelir (kendi hesaplamamız).
“Tüketicilere hitap eden her türlü reklam ve tanıtım, aldatıcılık, bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismarı ve ekonomik çıkarların etkilenmesi gibi unsurlar bakımından Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu tarafından titizlikle incelenmektedir.”
İlk 30 günde hangi adımlarla başlamalısınız?
İlk 30 günde önce mevcut içerikleri yönetmeliğe uyarlayın, sonra ücretsiz görünürlük kanallarını eksiksiz kurun. Sıralama önemlidir: aykırı bir paylaşım yayındayken yeni kanal açmak riski büyütür. Aşağıdaki 4 haftalık plan tek hekimli muayenehaneden çok branşlı kliniğe kadar uygulanabilir ve hiçbir adımı ücretli reklam gerektirmez.
- 1. hafta — Uyum denetimi: site, sosyal medya ve platform profillerinde fiyat, kampanya, hasta teşekkürü ve sertifikaya dayalı unvan içeren içerikleri kaldırın; sitenize son güncelleme tarihi ve editör iletişim bilgisi ekleyin. Ücretsiz yönetmelik uyum denetleyicileri
- 2. hafta — Bulunabilirlik: Google Business Profile'da kategori, çalışma saatleri, adres ve telefonu web sitenizle birebir aynı (NAP tutarlılığı) olacak şekilde doldurun; sağlık platformu profillerini ücretsiz olarak tamamlayın. Google Business Profile kurulum rehberi
- 3. hafta — İçerik: hastalarınızın muayenede en sık sorduğu 5-10 soruyu, sağlığı koruyucu bilgi niteliğinde yanıtlayan sayfalar yazın; her sayfada kaynak ve güncelleme tarihi gösterin.
- 4. hafta — İletişim ve ölçüm: WhatsApp Business randevu hattını KVKK aydınlatma metniyle kurun, Google yorumlarına kişisel sağlık verisi içermeyen yanıtlar verin ve arama görünürlüğünüzü ayda 1 kez Google Search Console ile kontrol edin.